Erzurum Ticaret Borsası tarafından “Erzurum Birlikte Güçlü” sloganıyla düzenlenen 1. Erzurum Kalkınma Zirvesi, Palandöken Kayak Merkezi’ndeki bir otelde gerçekleştirildi. Erzurum’un ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyelinin değerlendirilmesi, yatırım olanaklarının geliştirilmesi ve kentin geleceğine yönelik ortak bir yol haritası oluşturulması amacıyla düzenlenen zirveye Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin katıldı.
Programa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Zafer Tarıkdaroğlu, Erzurum Valisi Aydın Baruş, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, AK Parti Erzurum milletvekilleri Mehmet Emin Öz ve Abdurrahim Fırat, AK Parti Erzurum İl Başkanı İbrahim Küçükoğlu’nun yanı sıra kamu kurumlarının yöneticileri, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile iş insanları katıldı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Vali Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Okay Memiş, AK Parti Genel Başkan Vekili ve Bursa Milletvekili Efkan Ala, AK Parti Erzurum Milletvekili Selami Altınok, ve MHP Erzurum Milletvekili Prof. Dr. Kamil Aydın da programa katılamadıkları için mesaj gönderdi.
Zirvede Erzurum Ticaret Borsası Başkanı Hakan Oral, borsanın stratejik planı kapsamında hazırlanan projeleri anlatarak tarım, hayvancılık, sanayi, turizm ve ihracat alanlarında atılması gereken adımları sıraladı. Bakan Yusuf Tekin ise projelerin bilimsel verilerle desteklenmesi, üniversitelerin üreticilerle daha fazla iş birliği yapması ve kamu kaynaklarının somut sonuçlar sağlayacak yatırımlara yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Bu şehirden çok şey olur”
Zirvenin açılışında konuşan Erzurum Ticaret Borsası Başkanı Hakan Oral, organizasyonun yalnızca bir toplantı olmadığını, kentin geleceğini ortak akılla şekillendirmeyi amaçladıklarını belirtti.
Oral, “Kadim şehrimiz Erzurum’un birlik ve beraberliğini pekiştirmek, ortak hedefler doğrultusunda hareket ederek şehrimizin geleceğini birlikte şekillendirmek amacıyla bir araya geldik. Erzurum’un ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyelini ortak bir vizyonla değerlendirmek, kalkınma hedeflerimizi birlikte belirlemek ve geleceğe yönelik güçlü bir yol haritası oluşturmak istiyoruz.” dedi.
Görevde bulunduğu sekiz yıllık dönemde Erzurum’un potansiyelini ortaya çıkarmak için çalıştıklarını ifade eden Oral, “Bu şehirden bir şey olmaz” anlayışına karşı çıktıklarını belirterek, “Bu şehirden çok şey olur diye yola çıktık.” ifadelerini kullandı.
Şekerleme sektöründe kümelenme çağrısı
Erzurum’un tarım ve hayvancılık potansiyelinin katma değerli üretime dönüştürülmesi gerektiğini belirten Oral, Atatürk Üniversitesi ile yürütülen çalışmalar kapsamında mor patates ve brokoli yetiştiriciliği üzerine yoğunlaştıklarını söyledi. Arpa, yulaf ve buğday hasadından sonra tarlaların boş kaldığı dönemde ikincil ürün yetiştirilmesini hedeflediklerini aktaran Oral, brokoli ve karnabahar üretiminin yaygınlaştırılması için Tarım ve Orman Bakanlığından fide ve tohum desteği beklediklerini dile getirdi.
Erzurum’un sanayi ve ihracat alanında da yeni bir üretim anlayışına ihtiyaç duyduğunu kaydeden Oral, geleneksel şekerleme sektörünün yeniden canlandırılmasını önerdi.
Erzurum’un geçmişte akide şekeri, helva, elmalı şeker, bisküvi ve gofret gibi ürünlerle iç ve dış pazarlara açıldığını hatırlatan Oral, kentin şeker pancarı üretimi ve şeker fabrikası avantajının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Oral, “Şekerden ürün, üründen marka, markadan ihracat diyoruz. Hammaddemiz var, işleme altyapımız var. Bundan sonraki aşamada üreticilerimizin bir araya gelmesi, kümelenmesi gerekiyor.” diye konuştu.
Şekerleme sektöründe faaliyet gösteren küçük imalatçılar için organize sanayi bölgesinde veya küçük sanayi sitesinde yer tahsis edilmesini isteyen Oral, sektörün Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) hibe ve teşviklerine dahil edilmesi çağrısında bulundu.
Hazırladıkları projeksiyona göre 10 yeni imalathaneyle doğrudan ve dolaylı istihdamın artırılabileceğini belirten Oral, sektörün üçüncü yılın sonunda üretiminin yüzde 40’ını ihracata yönlendirmeyi ve kadın istihdamını en az yüzde 40 seviyesine çıkarmayı hedeflediklerini anlattı.
“Bal bizim, marka onların”
Erzurum’un arıcılık potansiyeline de değinen Oral, kentin zengin bitki örtüsü ve endemik bitki çeşitliliğinin bal üretiminde önemli avantajlar sunduğunu, ancak bu potansiyelin yeterince markalaştırılamadığını savundu.
Oral, “Erzurum dünyanın en iyi balını üretiyor. Fakat markalaştıramıyoruz. Erzurum’da ürettiğimiz balı bizden 750 liraya alıp 3 bin, 5 bin, 7 bin liraya satan iller var. Anzer balı örneğinde olduğu gibi bal bizim, marka onların.” ifadelerini kullandı.
Erzurum’un yöresel ürünlerinin markalaşması ve ulusal ve uluslararası pazarlara taşınması gerektiğini belirten Oral, bu alanda ortak hareket edilmesinin önemine dikkat çekti.
Gastronomi alanında da önemli mesafe katettiklerini belirten Oral, Erzurum’da tescilli ürün sayısının göreve geldikleri dönemde 7 olduğunu, bugün ise 62’ye ulaştığını söyledi. Yeni açılan gastronomi lisesiyle birlikte yetişecek öğrencilerin kentin gastronomi turizmine katkı sağlamasını hedeflediklerini ifade etti.
Oral ayrıca, Erzurum’daki esnafın dijital pazarlara erişimini artırmak amacıyla hazırlanan Erzurumçarşıpazar.com platformunun hizmete sunulacağını belirtti.
Medine ve Cidde’ye direkt uçuş talebi
Erzurum’un turizm gelirlerini artırmak için ulaşım olanaklarının geliştirilmesi gerektiğini belirten Oral, Doğu Anadolu’daki hac ve umre yolcularının önemli bir bölümünün Ankara veya İstanbul üzerinden seyahat etmek zorunda kaldığını söyledi.
Oral, Erzurum’dan Medine ve Cidde’ye doğrudan uçuşların başlatılmasını önererek Türk Hava Yolları, Diyanet İşleri Başkanlığı, ilgili bakanlıklar ve Erzurum Valiliğinin ortak bir çalışma yürütmesini istedi.
Doğrudan uçuşların yalnızca hac ve umre yolcularına kolaylık sağlamayacağını, aynı zamanda Erzurum’a turist getirilmesine de katkıda bulunacağını belirten Oral, “Dört mevsim turizm, dört mevsim ekonomi diyoruz. Erzurum’u yalnızca kış turizmine bağlı kalmadan; doğa, tarih, kültür, gastronomi ve sağlık turizmiyle de geliştirmek istiyoruz.” dedi.
Oral, Suudi Arabistan’da Erzurum’un tanıtımının yapılması ve turizm acentelerinin üç-dört günlük gezi programları hazırlamasıyla kentte konaklama süresinin uzatılabileceğini ifade etti. Haftada üç uçuşla başlayacak bir modelin hem bölgedeki yolcuların ulaşımını kolaylaştıracağını hem de Erzurum’un diğer şehirlere yönelik uçuş bağlantılarını geliştirebileceğini savundu.
Erzurum’da tay yetiştiriciliği merkezi önerisi
Hakan Oral’ın gündeme getirdiği projelerden biri de yüksek rakım avantajının at yetiştiriciliğinde değerlendirilmesi oldu.
Erzurum’un geniş mera alanları, veterinerlik altyapısı, hayvan hastanesi ve üniversitelerindeki ilgili bölümleriyle tay yetiştiriciliği merkezi olabileceğini belirten Oral, özellikle yarış atlarının yüksek irtifada hazırlanmasına yönelik yatırımların kent ekonomisine katkı sağlayacağını söyledi.
Oral, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) Karacabey’deki çiftlik modeline benzer bir altyapının Erzurum’a kazandırılmasını istedi. Bu yatırımın ardından özel sektörün performans merkezleri, hipoterapi merkezleri ve atçılıkla bağlantılı işletmeler kurabileceğini ifade etti.
Projeye ilişkin hazırladıkları etki analizinde istihdam ve ekonomik katkı hedeflerinin bulunduğunu belirten Oral, Erzurum’un tarım, hayvancılık ve turizmi birbirini destekleyen sektörler olarak geliştirmesi gerektiğini dile getirdi.
Bakan Tekin: “Üniversiteler toplumsal katkıyla ölçülmeli”
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, zirvede yaptığı konuşmada ortak akıl ve kurumlar arası iş birliğinin önemine dikkat çekti. Kentin yöneticileri, iş dünyası ve sivil toplum kuruluşlarının ortak hedeflerde buluşmasının kamu yatırımlarının planlanmasını kolaylaştıracağını belirten Bakan Tekin, toplantının devamının gelmesini istedi.
Üniversitelerin şehirle kurduğu ilişkiye özel bir başlık açan Bakan Tekin, akademik yayın sayısının tek başına yeterli bir performans ölçütü olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Bakan Tekin, “Q1 dergilerde yayınlanan yayın sayısının fazla olması üniversite rektörlerimiz için bir performans göstergesidir, doğru. Ama rektörlerimiz ve akademisyenlerimiz bunu tek performans göstergesi olarak alırlarsa hata yaparlar. Sırça köşklerde akademik çalışma yapan mekanizmalara dönüşürler.” dedi.
Üniversitelerin ürettikleri bilginin şehir ekonomisine, üreticilere ve toplumsal yaşama ne ölçüde katkı sağladığının değerlendirilmesi gerektiğini belirten Bakan Tekin, şöyle konuştu: “Dünyada üniversiteler başka bir performans kriteriyle ölçülüyor artık: Toplumsal katkı. Üniversitelerin performansını toplumsal katkı üzerinden ölçüyoruz. Şehrin ekonomik kalkınmasına, toplumsal yapısına üniversitede üretilen bilimsel altyapı katkı veriyor mu, vermiyor mu? Ne kadar ekonomik değer üretiyor? Ne kadar girişimci eğitiyor? Üreticilere ve ticaret erbabına ne kadar katkı sağlıyor, onlara nasıl yol gösteriyor? Ulusal ya da uluslararası projelerden nasıl faydalanacaklarına dair rehberlik yapıyor mu? Bunlara bakmamız lazım.”
Bakan Tekin, Atatürk Üniversitesi ve Erzurum Teknik Üniversitesindeki ilgili akademik birimlerin kamu kurumlarıyla bir araya getirilmesini önerdi. Turizm fakültelerinin ilgili müdürlüklerle, tıp fakültelerinin sağlık kurumlarıyla ve eğitim alanındaki akademik birimlerin Milli Eğitim teşkilatıyla ortak çalışmalar yürütmesini istedi.
“Hayvancılıkta verimliliği artırmalıyız”
Erzurum’un hayvancılık potansiyelinin ekonomik kazanca dönüşmesi için verimlilik çalışmalarına öncelik verilmesi gerektiğini belirten Bakan Tekin, büyükbaş hayvanlarda süt verimi ve besi randımanının yükseltilmesi gerektiğini ifade etti.
Üniversitelerin veterinerlik ve ilgili fakülteleriyle üreticilerin birlikte çalışmasını isteyen Bakan Tekin, hayvan başına elde edilen verimin artırılmasının üreticilerin gelirini yükseltebileceğini söyledi.
Bakan Tekin, “Önce süt hayvanlarının süt verimini yukarı çıkaracak bir çalışmayı hep beraber yapmamız lazım. Ya da besi için beslediğimiz hayvanların randıman oranlarını minimum yüzde 65’lere çıkaracak bir çalışma yürütmeliyiz.” diye konuştu.
Bakan Tekin, Erzurum’un tarımsal üretim kapasitesinin, meralarının ve sulanabilir arazilerinin bilimsel verilerle ortaya konulması gerektiğini de belirtti. Şehrin ihtiyaçlarının ve yatırım önceliklerinin kapsamlı analizlerle belirlenmesinin önemine işaret etti.
Stadyum ve havalimanı mesajı
Erzurum’un ulaşım ve spor altyapısına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bakan Tekin, 20 bin kişilik stadyumun tamamlanmasının ardından Erzurumlulardan Erzurumspor’a sahip çıkmalarını istedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile stadyum yatırımını birkaç kez görüştüğünü anlatan Bakan Tekin, “Cumhurbaşkanımız, ‘Bak, stadyumu yapıyoruz, Erzurumspor’a sahip çıkmazsanız çok kızarım.’ dedi.” ifadelerini kullandı.
Bakan Tekin, stadyum tamamlandığında iç saha maçlarının dolu tribünler önünde oynanması için taraftarlara çağrıda bulundu.
Havalimanındaki pist çalışmalarının sefer sayılarının artırılmasıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirten Bakan Tekin, pistin tamamlanmasının ardından uluslararası uçuşlar ve yeni hatların yeniden gündeme alınabileceğini söyledi. Ancak uçuş sayılarının artırılması durumunda uçakların doluluk oranlarının da önemli olduğunu vurguladı.
Nüfus azalması için kapsamlı analiz çağrısı
Erzurum’un nüfus kaybı konusuna da değinen Bakan Tekin, yalnızca göç olgusuna odaklanmak yerine doğum sayıları, evlilik yaşı ve boşanma oranları gibi verilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bakan Tekin, nüfusun neden azaldığının bilimsel verilerle analiz edilmesini isteyerek, “Erzurum’da evlilik yaşları kaça çıkmış? Gençlerimiz eskiden kaç yaşında evleniyordu, kaç yaşında çocuk sahibi oluyordu? Şimdi kaç yaşında evleniyorlar, kaç yaşında çocuk sahibi oluyorlar? Boşanma oranları ne olmuş? Bunlara bakalım. Ondan sonra doğru analizler yapalım.” dedi.
“İkna olduğum her projeyi destekleyeceğim”
Erzurum’un kalkınmasına katkı sağlayacak projelerin desteklenmesi için merkezi yönetim, yerel yönetimler, üniversiteler ve iş dünyasının birlikte hareket etmesi gerektiğini belirten Bakan Tekin, kamu kaynaklarının rasyonel ve verimli kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Bakan Tekin, “Biz giderken ülke kaynaklarını doğru, rasyonel, optimum kullanacak projelerle gideceğiz. Erzurum’a değer katacak projelerle gideceğiz. Eğer bu projeleri hep beraber üretirsek hem kamu yatırımları hem de özel sektör yatırımlarının buraya çekilmesi anlamında gerekeni yapacağız.” ifadelerini kullandı.
Bakan Tekin, sunulan projelerin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi ve ihtiyaç duyulan verilerin ortaya konulması gerektiğini belirterek, ikna olduğu projeleri destekleyeceğini söyledi.
Zirvede yapılan konuşmalarda, Erzurum’un sahip olduğu tarım, hayvancılık, sanayi ve turizm potansiyelinin katma değerli üretime dönüştürülmesi; üniversitelerin şehirle daha güçlü bağ kurması ve kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesi ortak hedefler olarak öne çıktı.
