İsviçreli araştırmacılar, Alpler’deki buzulların erimesini yavaşlatmak amacıyla plastik örtüler yerine koyun yünü kullanılan deneysel bir proje başlattı.
İsviçre buzulların küresel ısınma nedeniyle erimesini durdurmakta güçlük çekerken, Alpler’deki araştırmacılar ülkenin en az değerlendirilen doğal kaynaklarından biri olan koyun yününün bu süreçte bir çözüm sunup sunamayacağını test ediyor.
Binlerce yıldır yüksek Alpler coğrafyasını şekillendiren buz tabakalarının sıcak hava dalgalarıyla erimesini yavaşlatmak amacıyla, uzun yıllardır yaz aylarında güneş ışığını yansıtmak ve ısı emilimini azaltmak için buz ve kar yüzeylerine sentetik brandalar seriliyordu.
Ancak çoğunlukla plastikten üretilen bu brandalar çevreye mikroplastik lifler saçarak kirliliğe yol açıyor.
Reuters ajansının haberine göre çevre örgütü Summit Foundation ile Lozan Üniversitesi öncülüğünde yürütülen “Keep It Wool” projesi kapsamında ise Batı İsviçre’deki Tsanfleuron Buzulu’nun erimesini yavaşlatmak amacıyla sentetik örtüler yerine koyun yünü deneniyor.
Bu yaz yaşanan rekor sıcaklıklar, buzullardaki karları normalden haftalarca önce eriterek buz kaybını artırdı.
Uzmanlar, artan buz kaybının 2025 yılında Blatten köyünü yerle bir eden kaya düşmelerini tetiklediğine ve geçen hafta Himalayalar’da yaşanan yıkıcı ani su baskınlarına zemin hazırladığına işaret ediyor.
Proje yöneticisi Timothee Steiner, ekibin biyolojik olarak parçalanabilen bir alternatif bulmayı ve aynı zamanda İsviçre’de her yıl yüzde 40 ile yüzde 70’i çöpe atılan koyun yününü ekonomiye kazandırmayı hedeflediğini dile getirdi.
Dört üniversite yüksek lisans öğrencisinin geliştirdiği bu fikir, yaz aylarında sahada uygulamaya geçirildi.
İLK SONUÇLAR BEKLENTİLERİ AŞTI
Haziran ayında, İsviçreli Fisolan şirketi tarafından üretilen yün battaniyelerden iki prototip, Tsanfleuron Buzulu’nun 200 metrekarelik alanına serildi.
Yaz boyunca araştırmacılar, yün örtülerin performansını geleneksel jeotekstil örtülerle karşılaştırdı.
Elde edilen ilk sonuçlar beklentilerin üzerine çıktı. İki haftada bir yapılan ölçümlerin, yün örtülerin buzulların erimesini sentetik örtüler kadar iyi sınırlandırdığını gösterdiğini belirten Steiner, yöntemin başarısına dikkat çekti.
Fisolan şirketinden Niklaus Saegesser, malzemenin dayanıklılığı karşısında şaşırdığını belirterek, “Yeterince dirençli olmayacağını düşünmüştüm” dedi.
Öğrencilerden Elliot Gaffiot ise sürecin başında neyle karşılaşacaklarını kestiremediklerini ifade ederek, “Artık gözümüzle görebildiğimiz, hatta dokunabildiğimiz somut bir sonuca sahibiz. İnanılmaz derecede iyi sonuç verdi” değerlendirmesinde bulundu.
EMİSYONLAR AZALMADIKÇA KALICI ÇÖZÜM ZOR
Projenin destekçileri, yün örtülerin küresel ısınmaya karşı tek başına bir çözüm olmadığının altını çiziyor.
İsviçre’deki buzul yüzeyinin sadece yaklaşık yüzde 0,02’si koruyucu örtülerle kaplanabiliyor.
Bilim insanları, buz kaybını uzun vadede yavaşlatmanın tek anlamlı yolunun çoğunlukla fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılması olduğunu yineliyor.
