Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde yürütülen restorasyon çalışmalarını yerinde inceledi.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre Bakan Ersoy, milletin kültür mirasına sahip çıkmak ve bu mirası gelecek nesillere ulaştırmak adına ciddi bir mesai yürüttüklerini, birçok kültür varlığının tarihlerinin en kapsamlı bakım ve onarım sürecine alındığını söyledi.
Bakan Ersoy, “Fethin nişanesi, Fatih’in emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi onlardan biri.” değerlendirmesinde bulundu.
4 etaptan 3’ü tamamlandı
Ayasofya için son derece kapsamlı ve bütüncül rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin çizildiğini aktaran Ersoy, yapısal analiz sonucunda ana kubbe ve yarım kubbeler için güçlendirme projelerinin hazırlandığını, Koruma Kurulunun onayının ardından uygulama çalışmalarına adım adım başlandığını bildirdi.
İlk etapta güney cephe bahçesindeki III. Mehmet, II. Selim, III. Murat ve Şehzadeler Türbesi’nde restorasyon uygulamalarının gerçekleştirildiğini belirten Ersoy, türbe kubbelerinin kurşun örtülerinin yenilendiğini, alt tabakalardaki niteliksiz bölümlerin düzenlendiğini, içlik, dışlık ve revzenlerde yenileme, ahşap kapak ve kepenklerde konservasyon, dış cephelerde ise temizlik işlemleri yapıldığını kaydetti.
İlk etap kapsamında muvakkithane ve sıbyan mektebinin de restore edildiğini aktaran Ersoy, caminin güneybatı köşesindeki duvar dibi abdest alma kısmının aktif hale getirildiğini ve iç mekana kuş kovucu yerleştirildiğini ifade etti.
Minarede depreme karşı güçlendirme
Ersoy, devam eden ikinci etap kapsamında kuzey, güney ve doğu cephelerinde çimento esaslı sıva raspa işlemlerinin yapıldığını, güney cephede raspa sonrası tespitlerin, cephelerde ise temizlik işlemlerinin sürdüğünü bildirdi.
Kuzeydoğu minaresindeki imalatların statik güçlendirme projesi doğrultusunda tamamlandığını açıklayan Ersoy, statik analizlerin ardından minarenin belirli bir kotuna kadar kontrollü sökülmesine karar verildiğini aktardı.
Ersoy, bakır alemden başlayarak gövde bölümündeki altı sıra taş ve bunlara bağlı basamaklara kadar titiz bir söküm gerçekleştirildiğini, minarenin deprem etkileri altındaki yapısal performansını artırmak amacıyla paslanmaz çelik plakalar ve rod sistemleri uygulandığını kaydetti.
Yapının güçlendirme ihtiyacının tespiti için sayısal modellemeler ve duvarlarda georadar taramaları yapıldığını belirten Ersoy, elde edilen veriler doğrultusunda kuzeydoğu ve güneydoğu merdiven kulelerinde güçlendirme uygulamalarına başlandığı bilgisini verdi.
Ersoy, Ayasofya’nın mermer pencere elemanlarında da özgün malzemenin korunması esasıyla temizlik ve onarım uygulamalarının sürdüğünü ifade etti.
Ana kubbe dış yüzeyden güçlendirilecek
Ana kubbe ve yarım kubbelerdeki güçlendirme uygulamalarının bütünsel olarak yapılacağına işaret eden Bakan Ersoy, iç yüzeyin mozaik kaplama olması nedeniyle kubbenin güçlendirme çalışmalarının dış yüzeyden gerçekleştirileceğini açıkladı.
Onarım ihtiyacı ve kapsamlı güçlendirme uygulamaları nedeniyle tüm kurşun kaplamaların sökülmesinin zorunlu olduğunu kaydeden Ersoy, kurşun örtü kaldırılırken kubbenin mevsimsel hava şartlarından etkilenmemesi ve mozaiklerin zarar görmemesi için yüzeyin geçici olarak kapatılmasına karar verildiğini bildirdi.
Geçici üst örtü sisteminin baza ve kubbe karkası kurulumuyla ana kubbenin branda ile kapatılması işleminin tamamlandığını dile getiren Ersoy, iç yüzeydeki mozaik süslemelerin konservasyon, restorasyon ve güçlendirme uygulamalarının güvenli ve kontrollü gerçekleştirilebilmesi için iç mekanda platform ve iskele sistemi oluşturulduğunu söyledi.
İbadet ve restorasyon eş zamanlı sürüyor
Ersoy, camide ibadet ile restorasyon çalışmalarının eş zamanlı sürdürülebilmesi amacıyla dört ana kolon üzerine oturan çelik platform sisteminin kurulumunun tamamlandığını, buna bağlı mermer söküm, koruma, kapatma ve çelik bağlantı yolu kurulumu gibi imalatların bitirildiğini, platform üzerine mozaik uygulamaları için iskele kurulduğunu bildirdi.
Ana kubbenin iç yüzeyindeki mozaiklerin mevcut durumunun belgelenmesi amacıyla lazer tarama ve fotogrametri çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, lazer tarama verileri sonucunda kubbenin farklı dönemlerde geçirdiği onarımların tespit edildiğini ve bulguların ilgili proje paftalarına işlendiğini aktardı.
Bütün müdahalelerin fotografik belgeleme yöntemleriyle aşama aşama kayıt altına alındığına dikkati çeken Ersoy, yapı izleme sisteminin de kurulduğunu, veri aktarımı ve raporlama sürecinin başladığını ifade etti.
Galeri Katı için üçüncü etap tamamlandı
Tamamlanan üçüncü etap kapsamında galeri katının ziyarete açılmasına yönelik çalışmalar yapıldığını bildiren Ersoy, ziyaretçi güzergahının düzenlendiğini, genel temizlik ve konservasyon işlerinin gerçekleştirildiğini söyledi.
Giriş ve iniş rampaları ile geçici giriş tüneli ve bilet gişelerinin yapıldığını, X-Ray ve turnike sistemlerinin kurulduğunu aktaran Ersoy, galeri katındaki mermer ve ahşap yüzeylerde gerekli temizlik işlemleri ile lokal konservasyonların gerçekleştirildiğini belirtti.
Ersoy, niteliksiz sıva raspaları, bölgesel derz çalışmaları ile sıvalardaki bölgesel onarım ve sağlamlaştırma uygulamalarının da yapıldığını kaydetti.
Eski özgün korkulukların sağlamlaştırıldığını, eksik ve kırık camların yenilendiğini ve pencerelere kuşların girmesini önlemek amacıyla tel yerleştirildiğini bildiren Ersoy, aydınlatma, kamera, acil anons sistemleri ve internet gibi altyapı imalatları da tamamlandığını aktardı.
Ersoy, dördüncü etap kapsamında ise iç ve dış mekanda güvenliği sağlamak amacıyla alüminyum akordiyon bariyer ve şerit bariyerlerin kullanıldığını, iç mekanda akustik kumaş kaplama gerçekleştirildiğini ifade etti.
Ana kubbe, yarım ve çeyrek kubbeler, Fatih ve Mimar Sinan minareleri, mermer, sıva, kalemişi, mozaik, ahşap ve diğer özgün elemanlar ile vaftizhane, şadırvan ve güney bahçesindeki türbeleri kapsayan geniş bir alanda çalışmalar yürütüleceğini bildiren Ersoy, biyolojik temizlikten söküm, güçlendirme ve yeniden yapıma, taş onarımlarından konservasyon ve yenilemeye kadar çalışmaların uzmanlar ve işçiler tarafından hassas bir süreç içerisinde yürütüleceğini dile getirdi.
Ayasofya’nın yer altında da restorasyon mesaisi
Bakan Ersoy, Ayasofya’daki çalışmaların yerin altında da sürdüğünü, ön çalışma niteliğindeki Mekan 1 ve Mekan 2 kazıları ile kuzey avludaki hipoje bölümü ve birden beşe kadar olan tünellerde kazı çalışmalarının başlatıldığını ve belgeleme yapıldığını söyledi.
Ayasofya Camii Yeraltı Tünelleri Temizlik Bakım Onarım İşi kapsamında Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde gerçekleştirilen temizlik çalışmalarının yüzde 90’ının tamamlandığını açıklayan Ersoy, Vezir Bahçe bölgesindeki kazıların tamamlandığını bildirdi.
Batı Bahçe bölgesinde mekanlarla ilişkili dokuz tünel yapısının tespit edildiğini aktaran Ersoy, 2 ve 8 numaralı tüneller dışında tamamında dolgu toprak temizliği yapıldığını kaydetti.
56 metre uzunluğundaki Mekan-2’de 18 metrelik hat boyunca hasarlı tonozlarda özgün olana eş bir malzemeyle tamamlama çalışmaları yapılarak yapısal hasarların giderildiğini belirten Ersoy, kalan bölümlerde çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Tünel-4 ve Tünel-5’te de 10’ar metrelik hat boyunca aynı çalışmaların gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, Tünel-4’te 50 metrelik hat boyunca paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirmenin tamamlandığını, Tünel-5’te ise bu çalışmanın 90 metrelik hat boyunca devam ettiğini bildirdi.
Bakan Ersoy, “Fatih’in emanetini tarihinin en kapsamlı restorasyonuna aldık ve Allah’ın izniyle bu eşsiz yapıyı minarelerinde ezan, salonlarında Kur’an yankılanan eşsiz bir cami ve insanlığı çatısı altında buluşturan ortak bir miras olarak gelecek nice nesillerimize ulaştıracağız.” ifadelerini kullandı.
Bakan Ersoy: Fatih’in emanetini tarihinin en kapsamlı restorasyonuna aldık
Çocukların ekran kullanımına nitelikli ve güvenilir alternatifler TRT Çocuk’tan
Antik tiyatroda bir ilk: Güneş enerjisiyle aydınlanacak
Sinemalarda bu hafta: 10 yeni film vizyonda
