Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özkan Atan, Almanya'daki ortaklarıyla demir yolu taşımacılığında enerji tasarrufu sağlamak amacıyla iki yıl önce çalışma başlattı.
Bu çalışma kapsamında hazırlanan "Soğutmalı Demiryolu Vagonları ve Konteynerleri İçin Rejeneratif Enerji Sistemi" adlı proje Avrupa Birliği ve TÜBİTAK tarafından desteklendi.

Gıda ve ilaç gibi belirli sıcaklıklarda taşınması gereken ürünler için geliştirilen projeyle, trenlerin frenleme sırasında ortaya çıkardığı enerjinin yeniden elektriğe dönüştürülerek soğutmalı vagon ve konteynerlerin ihtiyacı için kullanılması planlanıyor.
Böylece dizel jeneratörlere duyulan ihtiyacın, yakıt tüketiminin ve karbon salınımının azaltılması hedefleniyor.

Söz konusu çalışma 2024'te ABD'de, 2025'te Finlandiya'da düzenlenen uluslararası etkinliklerin ardından Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) da bilim dünyasına tanıtıldı.
– "Çalışmamız COP31'de oldukça yankı buldu"

Atan, projenin çevre ve dünyanın en önemli sorunlarından biri olan karbon salımıyla doğrudan ilgili olduğunu söyledi.
Karbon kaynaklı yakıtların büyük bölümünün ulaşım sektöründe kullanıldığını belirten Atan, kömür ve petrol de dahil edildiğinde bu yakıtların yüzde 50'den fazlasının ulaşımda tüketildiğini ifade etti.

Hazırladıkları projenin ulaşım sektöründe kullanılan yakıtın daha verimli hale getirilmesi ve enerji dönüşümünün sağlanmasını amaçladığını vurgulayan Atan, şunları kaydetti:
"Alman ortaklarımızla hazırladığımız Avrupa Birliği ve TÜBİTAK tarafından desteklenen uluslararası projemizi COP31'de sunma şansı bulduk. Çalışmamız, trenlerde ve özellikle ağır vasıta araçlarında rejeneratif enerji üretimi üzerine. Amacımız enerji dönüşümünü sağlayarak elde edilen enerjiyi daha verimli bir şekilde ulaşım sektörüne kazandırmaktı. Bu dönüşümü sağlarken kullanılacak enerjiyi özellikle frigo vagon olarak adlandırdığımız soğutmalı vagonlarda, gıda ve ilaç taşımacılığında değerlendirmeyi hedefledik. Bu doğrultuda ulaşım sektörü için bir çözüm sunduk. Çalışmamız COP31'de oldukça yankı buldu."

– "Tır dorselerinde kullanılabilecek boyuta indirilmesini hedefliyoruz"
Daha önce ABD'de düzenlenen CES 2024 fuarına katılarak projelerini tanıtma fırsatı bulduklarını ifade eden Atan, geçen yıl da Finlandiya'da düzenlenen Avrupa'nın önemli teknoloji etkinliklerinden Slush'a katıldıklarını anlattı.
Projelerinin uluslararası fuar ve etkinliklerde bilim dünyasının ilgisini çektiğini dile getiren Atan, "Çalışmamızı, ulaşım sektörüne yenilik getirmek ve enerjinin bu alanda daha verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla tanıtma fırsatı elde ettik. Sistemin daha verimli ve kullanışlı hale gelmesi için özellikle tren vagonlarında ve tır dorselerinde kullanılabilecek boyuta indirilmesini hedefliyoruz." diye konuştu.

