Türkiye ve Katar, İstanbul’da düzenlenen Yüksek Stratejik Komite toplantısında Karşılıklı Savunma Anlaşması dahil 5 anlaşmaya imza attı.
Türkiye ile Katar, dış tehditlere karşı ortak duruş sergilemeyi öngören Karşılıklı Savunma Anlaşması’nı imzaladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, İstanbul’daki Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi’nin 12. Toplantısı kapsamında iki ülke arasında ticaret, eğitim, diplomasi ve savunma alanlarını kapsayan toplam 5 anlaşma yapıldı.
Anlaşmaların, ABD ile İran arasındaki savaşın etkilerinin sürdüğü ve Gazze’deki insani krizin derinleştiği bir dönemde imzalanması Katar basınında da geniş yer buldu.
BÖLGESEL GÜVENLİK VURGUSU
İki liderin imzaladığı Karşılıklı Savunma Anlaşması, müşterek savunmanın güçlendirilmesini ve bölgesel güvenlik ile istikrarın desteklenmesini amaçlıyor.
Toplantının ardından Dışişleri Bakanlığı’nın yayımladığı Ortak Bildiri’de, anlaşmanın tarafların egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini koruma taahhüdünü yansıttığı belirtildi.
İki ülke bu kapsamda ortak askeri tatbikatlar, savunma sanayii işbirliği ve personel eğitimi değişimleri yoluyla işbirliğini geliştirme konusunda mutabık kaldı.
Bildiride ayrıca Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya’nın imzaladığı Bedir Mutabakatı’nın ortak üretim, teknoloji geliştirme ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesine zemin hazırlayacağı kaydedildi.
Taraflar, PKK/PYD/YPG, DEAŞ ve FETÖ ile iltisaklı yapılar dahil tüm terör örgütleriyle mücadelede yakın işbirliğini sürdürme taahhüdünü yineledi.
Katar merkezli Al Jazeera televizyonu, anlaşmayı bölgesel güvenlik dengeleri açısından değerlendirdiği analizinde Orta Doğu ülkelerinin askeri caydırıcılıklarını artırmaya ve dış güçlere bağımlılıklarını azaltmaya çalıştığını aktardı.
Katar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Abdullah Al Uteybi, bölgedeki askeri gerilimin yeniden tırmanma ihtimalinin ülkeleri savunma kapasitelerini güçlendirmeye yönelttiğini söyledi.
Orta Doğu uzmanı Mahcub Züveyri ise anlaşmanın Doha ile Ankara arasındaki yüksek düzeydeki karşılıklı güveni yansıttığını ve ortak savunma sanayii üretiminin ilişkilerde daha ileri bir aşamaya geçildiğini gösterdiğini ifade etti.
GAZZE, İRAN VE BÖLGESEL KRİZLERDE ORTAK TUTUM
Ortak Bildiri’de Gazze’deki insani duruma geniş yer ayrılırken, iki ülke Gazze’nin erken toparlanması, yeniden inşası ve insani yardımların ulaştırılması için koordinasyon içinde çalışma kararı aldı.
Kış mevsiminin ilk ani sel felaketlerinin Gazze’deki yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdığına dikkat çekilen bildiride, gözaltına alınan tüm insani yardım çalışanlarının ve Birleşmiş Milletler personelinin derhal ve koşulsuz serbest bırakılması talep edildi.
İsrail’i ateşkes anlaşması ve uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine tam uymaya çağıran taraflar, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim faaliyetlerini ve zorla yerinden etme uygulamalarını kınadı.
Bildiride, Mescid-i Aksa’nın 144 dönümlük alanının tamamının münhasıran Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğu ve Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi’nin bu alanın idaresinden sorumlu yetkili makam olduğu vurgulandı.
Suriye konusunda ise devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve Suriye’nin öncülüğündeki siyasi sürecin desteklenmesi gerektiği belirtilirken, İsrail’in Suriye topraklarındaki ihlallerini durdurması ve 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na saygı göstermesi istendi.
Taraflar, ABD ile İran arasındaki ihtilafın diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı ve Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, engelsiz geçişin süratle yeniden başlatılması çağrısı yaptı.
Bildiride İsrail’in Lübnan’ın egemenliğini ihlal eden eylemleri kınanırken, Irak’ın devlet otoritesini güçlendirme adımlarından memnuniyet duyulduğu ve Libya’da BM himayesindeki siyasi sürecin desteklendiği aktarıldı.
Yemen’in birliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması çağrısı yapılan bildiride, Husi milislerin Suudi Arabistan’a ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı’ndaki ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırıları kınandı.
Türkiye ve Katar ayrıca Sudan’daki krizin barışçıl çözümüne, Somali dahil Afrika Boynuzu’nda istikrarın sağlanmasına ve Kıbrıs sorununda adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılması ihtiyacına destek verdi.
TİCARETTE 5 MİLYAR DOLAR HEDEFİ
Zirvede savunma anlaşmasının yanı sıra dört ayrı işbirliği belgesi daha imzalandı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Katar Ticaret ve Sanayi Bakanı Şeyh Faisal Bin Thani Bin Faisal Al Thani, Tüketicinin Korunması, Piyasa Gözetimi ve Denetimi Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’na imza attı.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile Katar Devlet Bakanı Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi, Eğitim Alanında İşbirliği Anlaşması’nı imzaladı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise Barış, Uzlaşma ve Çatışma Çözümü Konusunda İşbirliği Mutabakat Zaptı ile 12. Toplantı Ortak Bildirisi’ni imzaladı.
Taraflar, 5 milyar ABD doları ticaret hacmine ulaşma hedeflerini yinelerken, 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe giren Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın (TEPA) bu hedefe katkısının araştırılmasında anlaştı.
Bildiride, Türk müteahhitlik şirketlerinin Katar’da toplam 20,8 milyar dolar değerinde 206 proje üstlenmesinden memnuniyet duyulduğu kaydedildi.
Türkiye-Katar Ortak Ekonomik ve Ticaret Komitesi’nin (JETCO) ikinci toplantısı ile Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu’nun 7. toplantısının Doha’da düzenlenmesi kararlaştırıldı.
Katar’ın El Şark gazetesi, 2014’te kurulan Yüksek Stratejik Komite’nin iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik işbirliğinin kurumsal temelini oluşturduğunu yazdı.
Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komite’nin 13. Toplantısı’nın ise 2027’ye kadar Katar’da düzenlenmesi konusunda mutabık kalındı.
