Kral 3. Charles, İngiliz Milletler Topluluğu liderler zirvesi öncesi Karayipler turuna çıktı.
Başbakan Andy Burnham’ın, İngiltere’nin transatlantik köle ticaretindeki rolü için resmen özür dilemeye açık olduğu çıkışına Buckingham Sarayı’ndan yanıt geldi: Bu sarayın değil hükümetin sorumluluğu.
Kral 3. Charles’ın üç Karayip ülkesini kapsayan turu devam ederken, İngiltere’nin transatlantik köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmi özür dilemesi tartışmaları yeniden alevlendi.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın özür talebine açık olduğuna ilişkin yazısına kraliyetten yanıt geldi. Kraliyete yakın kaynaklar, kölelik konusunda özür dileme sorumluluğunun ve yetkisinin Buckingham Sarayı’na değil, hükümete ait olduğunu savundu.
İngiliz kamu yayıncısı BBC’de yer alan haberde Burnham’ın Atlantik ötesi kölelikle ilgili The Guardian’da yer alan makalesinin ardından İngiltere Kralı 3. Charles’ın da Antigua ve Barbuda’da düzenlenecek İngiliz Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları Toplantısı’nda (CHOGM) bu konuya değineceği belirtildi.
Kral Charles’ın Karayipler turu, Bahamalar, Guyana ve Antigua ve Barbuda ziyaretlerini kapsıyor.
“KRAL UTANÇ VERİCİ OLAYLARLA YÜZLEŞMEKTEN GERİ DURMAYACAK”
Bir Buckingham Sarayı sözcüsü, “(Kral) Bu ziyarette geçmişin en utanç verici olaylarıyla yüzleşmekten geri durmayacak. Bu nedenle konuşmasında gerçek bir samimiyet ve içten bir üzüntüyle bu konulara yer vereceğini bekleyebilirsiniz.” dedi.
Sözcü, Kral Charles’ın Başbakan Burnham’ın açıklamalarına tepki verip vermediği yönündeki soruya ise Kral’ın hükümetin pozisyonuyla ilgili siyasi konulara yorum yapmasının doğru olmadığını ifade etti. Burnham’ın yazısıyla ilgili daha önceden bilgilendirilen Kral Charles’ın özür dilenmesiyle ilgili düşüncelerini ise saray kaynakları paylaştı.
Habere göre kraliyet ailesine yakın kaynaklar, “özür dilenmesine ilişkin kararın Saray’ın değil, hükümetin yetkisinde olduğunu” vurguladı.
Kral Charles, Bahamalar, Antigua ve Barbuda’nın da aralarında olduğu bazı Karayip ülkelerinin devlet başkanı unvanına da sahip.
BAŞBAKAN “BARBARCA” DEMİŞTİ
Karayipler’de düzenlenecek İngiliz Milletler Topluluğu liderler zirvesine katılmadan günler önce ve Kral 3. Charles’ın bölge turu devam ederken İngiltere Başbakanı Burnham, The Guardian’da kaleme aldığı makalede “Ülkemiz, köleliği kaldıran cesur insanların olduğu kadar insan yaşamı üzerinden ticaret yapan da bir ülke.” demişti.
Atlas Okyanusu’nun iki tarafında yapılan köle ticaretiyle ilgili “Barbarca” yorumunu yapan Burnham, “Köleliği kaldırma konusunda dünyaya öncülük etmiştik. Bugün de bu liderliği gösterebiliriz. Atlantik köle ticaretinden etkilenenlerle bir diyalog başlatmayı teklif ediyoruz. İngiltere adına resmi bir özür dilenmesi yönündeki çağrıları dinlemek de bu sürecin önemli bir parçasını oluşturacak. Bu tür bir özür talebine de açığım.” demişti.
Başbakan, tazminat talepleriyle ilgili ise “Doğru yanıtın bu olmadığını düşünüyorum. Farklı bir çağda, başka yasalar altında yaşananlar nedeniyle bunlarda hiçbir etkisi olmayan bugünün Britanyalılarının geçmişin yanlışlarından sorumlu tutulamayacağını düşünüyorum.” değerlendirmesini yapmıştı.
Kral Charles’ın ziyaret ettiği ülkelerde özür ve tazminat talepli gösteriler de yapılıyor.
“BÜYÜK ACILAR, ADALETSİZLİKLER…”
Kölelik ve özür tartışması, Kral Charles’ın üç Karayip ülkesini kapsayan, İngiliz Milletler Topluluğu hükümet başkanları zirvesinde yapacağı konuşmayı da içeren dokuz günlük ziyareti öncesi yeniden alevlendi.
Bahamalar, Antigua ve Barbuda’nın da aralarında bulunduğu bazı Karayip ülkelerinin devlet başkanı unvanını da taşıyan 77 yaşındaki Charles’ın başında olduğu 56 üyeli İngiliz Milletler Topluluğu çoğunlukla eski İngiliz sömürgelerinden oluşuyor. 56 ülkeden oluşan ve nüfusu yaklaşık 2.7 milyar olan İngiliz Milletler Topluluğu içinde, İngiltere’nin kölelikteki merkezi rolü uzun süredir tartışmalı bir mesele olmayı sürdürüyor.
Kral, ziyaretinin ilk ayağında salı günü Bahamalar’da “geçmişteki büyük acıları” kabul etti.
Kral Charles 27 Ekim’de Bahamalar’da yaptığı konuşmada, “Bu adalarda ve ötesinde geçmişte yaşanan büyük acıları ve adaletsizlikleri kabul etmemiz ancak doğru olandır.” dedi.
Kral gezisinin arıdndan Antigua ve Barbuda’nın St. John’s kentinde düzenlenecek İngiliz Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları zirvesine katılacak.
Avrupalı tüccarlar, 15’inci yüzyıldan 19’uncu yüzyıla kadar milyonlarca Afrikalıyı kaçırarak köle olarak sattı. İngiltere’nin yaklaşık 3.2 milyon kölenin taşınmasından sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Bu da İngiltere’yi Portekiz’in ardından köle ticaretinde en aktif ikinci Avrupa ülkesi yapıyor.
İngiltere bugüne kadar kölelik için hiçbir zaman resmi olarak özür dilemedi veya tazminat ödemeyi kabul etmedi.
Yüzyıllar boyunca sömürgecilikten ve köle ticaretinden kazanç sağlayan ülke, köle ticaretinin kaldırılmasına da öncülük ettiğini savunuyor.
İngiltere Parlamentosu, 1833 yılında Britanya İmparatorluğu’nun büyük bölümünde köleliği kaldıran bir yasa çıkarmıştı.
