Copernicus Okyanus Durumu Raporu, kutup sularındaki benzeri görülmemiş ısınmanın deniz buzlarını eriterek ekosistemleri dönüştürdüğünü ortaya koydu.
İklim krizi, kutup okyanuslarının yapısını hızla dönüştürüyor. Kutuplardaki deniz buzunun erimesi yaban hayatının yaşam alanlarını yok ederken, Kuzey Kutbu sularındaki ısınma küresel ortalamanın katbekat üzerine çıkıyor.
Avrupa Birliği’nin Copernicus Deniz Hizmetini yöneten Mercator Ocean International bünyesinde hazırlanan 10’uncu Okyanus Durumu Raporu yayımlandı.
Çalışma; Akdeniz ve Karadeniz’deki rekor sıcak hava dalgalarından deniz ekosistemlerindeki kaymalara ve suların giderek asitlenmesine kadar dünya denizlerindeki derin değişimleri belgeliyor.
Mercator Ocean International Genel Direktörü Pierre Bahurel, rapora ilişkin değerlendirmesinde, “Mesaj gayet açık. Okyanus hızla değişiyor” dedi.
Rapora göre, küresel okyanus yüzeyinin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan kutup bölgeleri, küresel ısınmanın en sert etkilerini yaşıyor.
1982 ile 2024 yılları arasında Kuzey Kutbu’ndaki deniz yüzeyi ve deniz buzu yüzey sıcaklığı toplam 4,2 santigrat derece arttı.
Bu artış, on yıl başına yaklaşık 1 santigrat dereceye denk geliyor.
Dünya genelindeki deniz yüzeyi sıcaklıkları ise aynı dönemde on yılda ortalama 0,12 santigrat derece yükseldi.
HER 10 YILDA İSPANYA BÜYÜKLÜĞÜNDE BUZUL YOK OLACAK
Sibirya’nın kuzeyindeki Kara Denizi’nde sıcaklık artışı daha uç boyutlara ulaştı.
Bölgede 1982’den bu yana kaydedilen sıcaklık artışı 6,7 santigrat dereceyi bulurken, on yıllık artış oranı 1,68 santigrat derece olarak ölçüldü.
Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte Kuzey Kutbu’ndaki deniz buzu alanı 1979’dan bu yana her on yılda yaklaşık yarım milyon kilometrekare daraldı.
Bu erime hızı, her 10 yılda İspanya büyüklüğünde bir buzul alanının yok olması anlamına geliyor.
Eriyen buzullar, Kuzey Kutbu kıyılarını doğrudan dalgalara açık hale getirerek kıyı erozyonunu şiddetlendiriyor; yerleşim birimleri ve altyapı tesisleri için tehlike oluşturuyor.
Okyanus Durumu Raporu Direktörü Karina von Schuckmann, düzenlediği basın toplantısında, “Kuzey Kutbu’ndaki deniz buzu 1980’lerin başından bu yana geriliyor. Bu da kıyı altyapısının yaklaşık yüzde 60’ını erozyon ve deniz seviyesinin yükselmesi karşısında savunmasız bırakıyor” uyarısında bulundu.
İMPARATOR PENGUENLER TEHDİT ALTINDA
Gezegenin diğer ucundaki Antarktika’da yaşanan buz kaybı ise kıtadaki imparator penguen popülasyonunu yok olma tehlikesiyle karşı karşıya getiriyor.
Raporda, Antarktika deniz buzunun 2022’de rekor seviyede gerilemesiyle birlikte tarihte ilk kez imparator penguenlerde geniş çaplı bir üreme başarısızlığı kaydedildiği bildirildi.
Yaşamlarını sürdürmek, avlanmak ve üremek için sabit deniz buzuna ihtiyaç duyan imparator penguenlerin yavruları, su geçirmez tüyleri çıkmadan dondurucu suya düştüklerinde hayatını kaybediyor.
Tehdit altındaki türler konusunda uluslararası otorite kabul edilen Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN), nisan ayında imparator penguenlerin koruma statüsünü “neredeyse tehdit altında” kategorisinden “tehlikede” seviyesine yükseltti.
Raporda, deniz buzu kaybının mevcut hızla sürmesi halinde imparator penguen kolonilerinin yüzde 90’ından fazlasının 2100 yılına kadar neredeyse tamamen yok olabileceği vurgulandı.
