İlçede yaygın olarak yetiştirilen dut, yöre halkı tarafından hem gelir kaynağı hem de kışlık gıda olarak değerlendiriliyor.
Dutun büyük bölümü pekmez ve pestil yapımında kullanılırken, bir kısmı da güneşte kurutularak kış aylarında tüketiliyor.
Pestil ve pekmez yapımı döneminde aileler ve komşular bir araya gelerek imece usulü çalışıyor. Apçağa köyünde pestil hazırlamak için bir araya gelen kadınlara erkekler de dutların ağaçlardan silkelenmesi ve toplanması aşamasında destek veriyor. Toplanan dutlar ayıklandıktan sonra kazanlarda kaynatılarak şiresi çıkarılıyor. Hazırlanan şireye un ve nişasta ilave edilerek elde edilen karışım kazanlarda yeniden kaynatılıyor. Karışım daha sonra bezlerin üzerine serilerek güneşte kurumaya bırakılıyor. Kuruyan pestiller bezlerden ayrılarak kışlık tüketim için hazırlanıyor veya satışa sunuluyor.
Pestil yapımında görev alan Hatice Çalışkan, üretimin zahmetli olduğunu ancak imece usulü çalışmayla sürecin daha eğlenceli hale geldiğini söyledi. Çalışkan, pestilin geleneksel yöntemlerle hazırlandığını belirterek, "Yüz yıllardır atadan toruna devam eden geleneksel yöntemle yapımımız sürmektedir. Pestil yapımının her aşamasında birbirimize yardımcı oluyoruz." dedi.
Kemaliye’de dut pestili ve pekmezinin ilçe ekonomisinin önemli gelir kaynaklarından biri olduğunu ifade eden Çalışkan, bu yılki üretimin de yüzlerini güldürdüğünü kaydetti.
