ABD Başkanı Donald Trump.
ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimine yönelik açıklamalarında tonu sertleştirerek Tahran’ın önünde “anlaşma ya da tam teslimiyet” dışında bir seçenek bulunmadığını savundu. İran ise Washington ile doğrudan veya dolaylı bir müzakerenin yürütülmediğini, yalnızca Umman’la Hürmüz Boğazı konusunda diplomatik temasların sürdüğünü açıkladı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran yönetimini “ikiyüzlü” davranmakla suçladı. İran’ın görüşme talebinde bulunduğunu, temaslar başladıktan sonra ise kamuoyu önünde ABD ile herhangi bir görüşme yapılmadığını söylediğini öne süren Trump, Tahran’ın yalnızca Umman’la temas kurduğu yönündeki açıklamalarına tepki gösterdi.
ABD Başkanı, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol iddialarını da reddederek stratejik su yolunun ABD Donanması tarafından kontrol edildiğini ileri sürdü. Trump, “Biz istemedikçe İran’a hiçbir şey ulaşamaz, anlaşma ya da tam teslimiyet sağlanmadıkça da hiçbir şey geçemez.” ifadelerini kullandı.
İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini yineleyen Trump, “İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak.” dedi.
İRAN: ABD İLE MÜZAKERE YOK
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Washington yönetiminin açıklamalarını yalanladı. Bekayi, ABD ile görüşme yapılmadığını ve gün içinde böyle bir görüşmenin planlanmadığını belirtti.
İranlı yetkililer, buna karşın Umman ile Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ve geçici bir deniz ulaşım koridoru kurulması konusunda temasların sürdüğünü bildirdi. Görüşmelerin, boğazdaki ticari geçişlerin yeniden düzenlenmesi ve güvenli seyrüsefer koşullarının sağlanması üzerinde yoğunlaştığı ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin son günlerde Türkiye ve Suudi Arabistan’ın da aralarında bulunduğu bölge ülkelerindeki mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri yaptığı belirtildi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ülkesinin bölgedeki gerilimi ve güvensizliği artırmak istemediğini ancak İran’ın güvenliğini, ulusal çıkarlarını ve toprak bütünlüğünü korumak için bütün gücüyle karşılık vermeye hazır olduğunu söyledi.
Tahran yönetiminin açıklamaları, diplomasi kapısının tamamen kapatılmadığı ancak muhtemel bir askeri çatışmaya karşı hazırlıkların sürdürüldüğü mesajı olarak değerlendirildi.
TRUMP’TAN PETROL ŞİRKETLERİNE FİYAT ÇAĞRISI
Trump, İran’a ilişkin açıklamalarının yanı sıra ABD’li petrol şirketlerine de akaryakıt fiyatlarını düşürme çağrısında bulundu.
Chevron Üst Yöneticisi Mike Wirth’ü hedef alan Trump, şirket yöneticisinin petrol sektörüne sağlanan hükümet desteğinden söz etmediğini savundu.
Trump, kendi yönetiminin politikaları olmasaydı ABD petrol sektörünün ciddi sorunlarla karşı karşıya kalacağını ileri sürerek, “Tüketiciye yansıyan perakende petrol fiyatlarını hemen düşürün.” ifadelerini kullandı.
Küresel petrol fiyatları, Trump’ın hafta sonu İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemekten vazgeçtiğini ve hızlı bir anlaşma arayışında olduğunu açıklamasının ardından sert geriledi. Ancak İran yönetimi, ABD ile planlanmış bir müzakere bulunmadığını yineledi.
CENTCOM: BİNDEN FAZLA GEMİYE YARDIM ETTİK
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, mayıs ayının başından bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen yaklaşık bin ticari gemiye destek sağlandığını açıkladı.
CENTCOM’a göre destek verilen gemiler, toplamda yaklaşık 500 milyon varil ham petrol taşıdı. ABD ordusu, kuvvetlerinin yüksek alarm seviyesinde bulunduğunu ve stratejik su yolundan geçmek isteyen ticari gemilere destek vermeye hazır olduğunu belirtti.
Dünya petrol ticaretinin barış dönemlerinde yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, enerji fiyatları ve küresel tedarik güvenliği açısından yakından izleniyor.
PAKİSTAN’DAN İRAN’A ZİYARET DAVETİ
Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar da İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Görüşmede bölgesel ve uluslararası gelişmelerin yanı sıra işgal altındaki Doğu Kudüs’te kötüleşen durumun ele alındığı bildirildi.
Pakistan Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Dar, Arakçi’yi mümkün olan en kısa sürede Pakistan’ı ziyaret etmeye davet etti. Pakistan, İran ile ABD arasındaki gerilimin azaltılmasına yönelik diplomatik girişimlerde aktif rol üstlenen bölge ülkeleri arasında bulunuyor.
